Obchody 66 rocznicy Powstania Warszawskiego na Węgrzech.
W dniu 1 sierpnia 2010 roku, o symbolicznej „Godzinie W” czyli o 17.00 na węgierskim cmentarzu alianckim w miejscowości Solymár pod Budapesztem jak co roku Polskie Stowarzyszenie Kulturalne im. J. Bema na Węgrzech zorganizowali spotkanie w celu oddania hołdu powstańcom warszawskim oraz tym, którzy próbowali nieść pomoc w ich heroicznej walce.
Tekst i zdjęcia: Małgorzata Végh
W sierpniu 1944 r. z baz włoskich poleciało nad Warszawę wiele załóg - z polskiej 1586. Eskadry Specjalnego Przeznaczenia, królewskich sił powietrznych (Royal Air Force) . Nocą 26 sierpnia między innymi wystartował z zadaniem dostarczenia zasobników do walczącej Warszawy na pokładzie Halifaxa z załogą: plut. pil. Józef Woroch, kpr. bomb. Jan Kantowski, kpr. rtg. Ludwik Wantulok, kpr. mech. pokł. Alfred Szmigielski, kpr. strz. Bronisław Kłosowski, plut. strz. Rudolf Majewski. Na trasie do Polski ok. 21:30 samolot został zestrzelony przez nocnego myśliwca w rejonie miejscowości Lajosmizse niedaleko Budapesztu na Węgrzech. Maszyna eksplodowała w powietrzu, a cała załoga poległa. Zostali oni pochowani wraz z żołnierzami z: Kanady, Australii, Nowej Zelandii, Południowej Afryki i Anglii w miejscowości Solymár, gdzie 1947 roku została poświęcona ziemia na zbiorową parcelę cmentarną żołnierzy służących w brytyjskiej armii, którzy zginęli na Węgrzech.
W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele Ambasady RP na Węgrzech z panią Kierownikiem Referatu Konsularnego Anną Derbin i Wojskowym Attache komandorem Maciejem Wikło oraz PSK im. J. Bema, Ogólnokrajowego Samorządu Mniejszości Polskiej, proboszcza parafii polskiej w Budapeszcie ks. Leszka Kryża, Stowarzyszenia Katolików Polskich pw. św.Wojciecha oraz Polonia węgierska. Stowarzyszenie Grupa Rekonstrukcji Historycznej Legionu Wysockiego na Węgrzech zapewnila warte honorowa przy krzyżu cmentarnym.
Po wysłuchaniu hymnów prezes PSK Halina Csúcs przywitała obecnych na uroczystości i przybliżyła wydarzenia z przed 66 lat oraz przypomniała o tych, którzy próbowali nieść pomoc powstańcom ginąc bohatersko na ziemi węgierskiej. Następnie pani Pola Rybicka Toldi podzieliła się wspomnieniami z Powstania Warszawskiego, które przeżyła jako 11-letnia dziewczynka. Ksiądz proboszcz Leszek Kryża zaprosił do wspólnej modlitwy za tych, którzy spoczywają na cmentarzu oraz za tych, którzy walczyli w Warszawie. Po modlitwie złożono wieńce pod krzyżem cmentarnym. Cześć ich pamięci.
